Slechts 30% van de strategische initiatieven wordt succesvol gerealiseerd. Dat cijfer komt terug in onderzoek van Harvard Business Review en McKinsey & Company. De reflex is om dan naar de strategie zelf te kijken. Maar in de praktijk zit het probleem daar zelden. Het zit in iets wat managementteams systematisch vermijden: de moed om zichtbaar te maken waar je als leider echt voor staat.
Het plan klopt. Het leiderschap niet.
Vrijwel elk managementteam dat wij begeleiden heeft een strategie. Een jaarplan. Prioriteiten die zijn vastgesteld en gedeeld. In de MT-vergadering is er consensus. Iedereen knikt op het juiste moment. Aan tafel lijkt er weinig discussie meer nodig.
En toch gebeurt het niet.
Besluiten worden half uitgevoerd. Accenten verschuiven zodra de druk oploopt. Na een paar weken sluipt het oude gedrag er weer in. Niet omdat mensen niet willen. Maar omdat leiders niet zichtbaar maken waar ze werkelijk voor gaan staan.
Dat is geen executieprobleem. Dat is een leiderschapsprobleem.
Drive, als dimensie van een high-performing managementteam, gaat precies hierover. Niet over tempo of energie. Maar over de vraag of jij als leider bereid bent om op de moeilijke momenten zichtbaar te maken waar je voor kiest. En dus ook waar je niet meer voor beschikbaar bent.
Leiderschap wordt zichtbaar op de momenten dat het lastig wordt
De meest onthullende momenten in een managementteam zijn niet de grote presentaties of de strategiedagen. Het zijn de kleine momenten daarna. Wanneer de prioriteit die vorige week nog onomstotelijk was, deze week stil wordt verschoven. Wanneer iemand in de wandelgangen een ander geluid laat horen dan aan tafel. Wanneer het besluit staat maar het gedrag er niet op aansluit.
Op die momenten wordt zichtbaar wat leiderschap werkelijk inhoudt.
Jim Collins beschreef in Good to Great (HarperBusiness, 2001) hoe de meest effectieve leiders zich onderscheiden door wat hij niveau-5-leiderschap noemde: een combinatie van persoonlijke bescheidenheid en professionele wilskracht. Die wilskracht is niet de bereidheid om hard te werken. Het is de bereidheid om ook op de ongemakkelijke momenten zichtbaar te blijven voor de keuzes die zijn gemaakt. Dat kost meer dan energie. Het kost moed.
Waarom leiders hun eigen commitment niet waarmaken
Vrijwel niemand saboteert bewust de strategie van zijn eigen organisatie. Wat er in de praktijk gebeurt is subtieler en menselijker.
Leiders dragen publiek een besluit uit maar reserveren intern ruimte voor twijfel. Ze wachten af hoe anderen zich gedragen voordat ze zelf volledig committeren. Ze bewaken hun eigen domein en geven prioriteit als het comfortabel voelt, maar schuiven terug als het botst met eigen belangen of gewoonten.
Dit patroon wordt in de leiderschapsliteratuur wel beschreven als het verschil tussen stated commitment en enacted commitment: wat je zegt versus wat je daadwerkelijk doet als het erop aankomt. Onderzoek van Robert Kegan en Lisa Laskow Lahey, gepubliceerd in Immunity to Change (Harvard Business Review Press, 2009), toont aan dat leiders vaak onbewust tegenwerkende verplichtingen hebben die hun eigen gedrag ondermijnen. Niet uit kwade wil maar omdat het vereist dat ze iets loslaten wat hen zekerheid geeft.
Voor een managementteam betekent dit dat zelfs capabele, goed bedoelende leiders structureel kunnen bijdragen aan een cultuur waarin commitment niet verder reikt dan de vergaderzaal.
Drive als leiderschapsverantwoordelijkheid
In het 4D Framework staat Drive voor leiderschap en ambitie. Leiders die moed tonen, energie brengen en purpose uitdragen ook als het ongemakkelijk wordt.
Maar Drive zonder zichtbaar gedrag is een lege belofte.
De leider die in de vergadering commitment uitspreekt maar in de wandelgangen twijfel zaait, ondermijnt niet alleen de strategie. Hij ondermijnt het vertrouwen van het hele team in de geloofwaardigheid van gezamenlijke besluiten. En dat vertrouwen, eenmaal aangetast, is moeilijker te herstellen dan welke strategische misser ook.
Drive vraagt daarom iets specifieks van leiders in een MT. Het vraagt dat je je eigen commitment zichtbaar maakt in gedrag, niet alleen in woorden. Dat je de moed hebt om hardop te zeggen wat je werkelijk vindt, ook als dat het gesprek lastiger maakt. En dat je bereid bent om anderen aan te spreken als je ziet dat hun gedrag afwijkt van wat er is afgesproken, ook als dat de relatie even onder druk zet.
Dat is niet aangenaam. Maar het is de essentie van leiderschap op MT-niveau.
Hoe je als leider het verschil maakt
Als je dit patroon wilt doorbreken, begint het niet bij het team. Het begint bij jezelf.
Neem een recent besluit waar jij formeel achter stond maar waarbij je merkt dat je er in de praktijk niet volledig voor gaat. Stel jezelf drie vragen.
Wat kost het mij persoonlijk om dit besluit volledig te dragen? Waar wijk ik af van wat er is afgesproken, ook in kleine dingen? En ben ik bereid om dat verschil zichtbaar te maken aan mijn MT-collega’s?
Die vragen zijn ongemakkelijk. Maar ze zijn de kern van Drive. Want pas als leiders bereid zijn om hun eigen commitment te onderzoeken en zichtbaar te maken, kunnen ze anderen daartoe uitnodigen. En pas dan wordt een MT meer dan de optelsom van individuen die elk hun eigen agenda beheren.
De vraag die er werkelijk toe doet
De meeste managementteams hebben geen gebrek aan strategie. Wat ze missen zijn leiders die hun commitment omzetten in zichtbaar gedrag, juist op de momenten dat het lastig wordt.
Zolang dat ontbreekt, blijft de kloof tussen plan en uitvoering bestaan. Hoe goed het plan ook is.
De vraag is dan ook niet of je strategie klopt. De vraag is of jij als leider bereid bent om zichtbaar te maken waar je werkelijk voor staat. Daar begint Drive.
Chris Vannitsem, Co-Founder MT Power Up
MT Power Up,
Dé Management Team Specialist