Een reactie op het McKinsey onderzoek “Organizational Health is (Still) the Key to Long-Term Performance” (februari 2024)
McKinsey publiceert al meer dan twintig jaar onderzoek naar wat zij “organisatorische gezondheid” noemen. Het meest recente rapport uit februari 2024, gebaseerd op meer dan acht miljoen respondenten bij meer dan 2.500 organisaties wereldwijd, bevestigt wat zij al jaren betogen: gezonde organisaties leveren op de lange termijn drie keer zoveel aandeelhouderswaarde op als ongezonde organisaties, ongeacht de sector. McKinsey & Company
Dat is een indrukwekkende claim. En het onderzoek is robuust genoeg om serieus te nemen.
Maar als je dit soort onderzoek dagelijks naast de praktijk van Nederlandse managementteams legt, zoals wij doen, valt er iets op. De conclusies zijn juist. De oorzaak wordt echter zelden bij de wortel aangepakt. En die wortel heet het managementteam.
Wat McKinsey meet en wat het betekent
Organisatorische gezondheid verwijst naar hoe effectief leiders de organisatie runnen: hoe ze beslissingen nemen, middelen alloceren, dagelijks opereren en hun teams leiden met als doel hoge prestaties te leveren, zowel op korte als lange termijn. Het omvat drie elementen: hoe goed de organisatie zich schaart achter een gemeenschappelijke visie en strategie, hoe goed ze die strategie executeert, en hoe goed ze zichzelf vernieuwt en innoveert over tijd.
Dit klinkt abstract. Maar als je het vertaalt naar wat er dagelijks mis gaat in organisaties, wordt het concreet. Vergaderingen zonder opvolging. Besluiten die genomen worden maar niet worden uitgevoerd. MT-leden die elk hun eigen agenda verdedigen in plaats van het collectieve belang te dienen. Een CEO die verzuipt in de operatie terwijl de strategie onbesproken blijft.
McKinsey noemt dit “ongezonde organisaties”. Wij noemen het managementteams die vastzitten.
De vier power practices die McKinsey identificeert
Het meest waardevolle inzicht uit het onderzoek is wat McKinsey de “power practices” noemt: vier fundamentele gedragspatronen die een onevenredig grote impact hebben op organisatieprestaties.
Strategische helderheid: gezonde organisaties vertalen visie en strategie effectief naar uitvoerbare en meetbare doelstellingen die duidelijk gedeeld worden met medewerkers op alle niveaus.
Rolhelderheid: gezonde organisaties hebben structuren en werkwijzen die besluitvorming versnellen en bureaucratie verwijderen.
Persoonlijk eigenaarschap: gezonde organisaties werven en ontwikkelen managers met een diep gevoel van persoonlijk eigenaarschap voor hun werk.
En concurrentiële inzichten: gezonde organisaties hebben een helder beeld van hoe ze passen in het competitieve landschap en gebruiken die inzichten om strategische prioriteiten te stellen.
Dit zijn geen nieuwe inzichten. Kaplan en Norton schreven er al over. Lencioni bouwde er een heel model op. Maar de waarde van dit McKinsey-onderzoek zit in de schaal: het bevestigt op basis van miljoenen datapunten dat deze vier elementen consequent het verschil maken tussen organisaties die groeien en organisaties die stagneren.
Wat opvalt is hoe direct deze vier practices aansluiten op wat wij in ons 4D Framework als de kern van een high-performing managementteam beschouwen. Strategische helderheid is Direction. Rolhelderheid en persoonlijk eigenaarschap zijn Delivery. En de basis voor dit alles, het vertrouwen en de openheid die nodig zijn om deze practices te laten werken, is Dynamics.
Waar het onderzoek stopt en waar de praktijk begint
McKinsey constateert terecht dat organisatorische gezondheid vaak niet als prioriteit wordt behandeld door senior leiders. De eerste belemmering is inconsistentie in hoe leiders denken en praten over organisatorische gezondheid: gesprekken hierover richten zich vaak op medewerkersbetrokkenheid als standaard, en executives beschouwen organisatorische gezondheid vaak als iets los van prestaties. Terwijl ze in feite hetzelfde zijn.
Dat herkennen wij volledig. In de meeste organisaties die wij begeleiden, wordt “teamontwikkeling” gezien als iets zachts. Iets voor als er tijd voor is. Iets voor een jaarlijkse teamdag of een offsitesessie wanneer de sfeer even niet goed is. Niet als een strategische investering met een direct meetbaar rendement.
Maar McKinsey laat zien dat dit een fundamenteel verkeerde afweging is. Organisaties die hun organisatorische gezondheid verbeterden, realiseerden na één jaar een stijging van 18 procent in hun EBITDA. McKinsey & Company Dat is financiële impact die rechtstreeks terug te voeren is op hoe het managementteam de organisatie runt.
De generatiewissel in leiderschap die McKinsey signaleert
Een van de interessantste bevindingen uit het rapport is wat McKinsey beschrijft als een generatietransformatie in leiderschap. Besluitvaardig leiderschap is nu een van de beste voorspellers van organisatorische gezondheid. In tegenstelling tot autoritair leiderschap, waarbij leiders invloed en autoriteit gebruiken om dingen gedaan te krijgen, weerspiegelt besluitvaardig leiderschap snelle beslissingen en de bereidheid om ernaar te handelen. Leiders die besluitvaardig zijn én hun medewerkers empoweren, hebben 85 procent meer kans om de kwaliteit van organisatorische beslissingen te verbeteren dan hun collega’s.
Dit is precies de verschuiving die wij zien bij managementteams in de groeifase. De meest effectieve MT’s zijn niet die waar de CEO alles beslist en het team uitvoert. Ze zijn die waar het management team collectief eigenaarschap neemt, beslissingen neemt op het niveau waar de informatie zit, en de CEO de ruimte geeft om strategisch te leiden in plaats van operationeel te brandbeheer te doen.
Bedrijven met leiders die besluitvaardig handelen en zich committeren aan die besluiten zijn 4,2 keer meer kans om gezond te zijn dan hun peers.
Dat getal verdient een moment van reflectie. Niet 10 procent meer kans. Niet twee keer zo veel kans. Meer dan vier keer. Besluitvaardigheid gecombineerd met empowerment is geen nice-to-have leiderschapskwaliteit. Het is de meest impactvolle gedraging die een MT kan vertonen.
Wat dit betekent voor jouw managementteam
McKinsey sluit het rapport af met een observatie die elke directeur zou moeten laten landen. Leiders moeten zichzelf afvragen: hoe run ik de organisatie elke dag, in elke vergadering, op een manier die zowel gezond is als bevorderlijk voor het creëren van hoge prestaties?
Dat is de juiste vraag. Maar het is ook een ongemakkelijke vraag. Want het antwoord vereist dat leiders eerlijk kijken naar hun eigen gedrag, naar de dynamiek in hun MT en naar de vraag of de structuren en gewoonten die ze hebben opgebouwd daadwerkelijk bijdragen aan de gezondheid van de organisatie, of haar juist ondermijnen.
In onze praktijk zien we dat de meeste managementteams die vastlopen dat niet doen omdat de mensen niet capabel zijn. Ze lopen vast omdat de vier power practices die McKinsey identificeert ontbreken of niet consequent worden toegepast. De visie is er, maar wordt niet vertaald naar dagelijkse prioriteiten. De rollen zijn er, maar de beslissingsbevoegdheden zijn vaag. Het eigenaarschap wordt uitgesproken, maar niet afgedwongen. En de strategische context wordt besproken in het MT maar niet gedeeld met de organisatie.
Dat zijn geen persoonlijke tekortkomingen. Het zijn structurele vraagstukken die een bewuste aanpak vereisen.
Het McKinsey-onderzoek levert het bewijs. De praktijk levert de urgentie. De vraag is of je bereid bent te kijken naar hoe jouw MT de organisatie runt, niet alleen naar wat het oplevert.
Lees het volledige McKinsey-onderzoek hier: Organizational Health is (Still) the Key to Long-Term Performance
En wil je je eigen organisatie eens doormeten op basis van onze (gratis) 4D Quickscan, klik dan hier
Gaby van Otterdijk, Co-Founder MT Power Up
MT Power Up,
Dé Management Team Specialist